Staropolskie i stare imiona, które wracają

„Staropolskie” w mowie potocznej oznacza zwykle imiona starszych pokoleń: takie, które nosili dziadkowie i pradziadkowie. Nie jest to termin naukowy i nie wszystkie te imiona mają słowiański rodowód. Henryk, Leon czy Klara wywodzą się z tradycji łacińskiej i germańskiej, a przyszły do Polski przez Kościół i dwory.

Dlatego w tym artykule patrzymy na dane, a nie na etykiety. Nasz filtr „powroty” wybiera imiona, które mają dużo nosicieli w rejestrze PESEL, a jednocześnie ostatnio rośnie liczba dzieci, którym je nadano. Nie dowodzi to samo w sobie, że imię jest „dawne”: na liście znajdą się też imiona, które po prostu mają dużo nosicieli i rosnącą popularność, na przykład Aurelia. Traktuj tę listę jako zestaw tropów, nie jako ścisłą definicję.

Powroty imion mają zwykle prosty mechanizm: kto pamięta babcię lub dziadka z takim imieniem, ten chętniej wybierze je dla dziecka, a imię, które dla rodziców było „starą modą”, dla ich dzieci staje się po prostu zwyczajnym imieniem. Dane tego nie wyjaśniają, ale dobrze pasują do takiego obrazu.

• HelenaŻeńskie„blask”znaczenie sporne155 762 osoby w rejestrze PESEL
• TadeuszMęskie„odważny”znaczenie sporne186 094 osoby w rejestrze PESEL
• HenrykMęskie„władca domu”150 311 osób w rejestrze PESEL
• CezaryMęskie„cesarz”48 176 osób w rejestrze PESEL
• KazimierzMęskie„burzący pokój”znaczenie sporne132 529 osób w rejestrze PESEL
• JózefMęskie„niech Bóg doda”188 007 osób w rejestrze PESEL
• WitoldMęskie„władający ludem”znaczenie sporne54 261 osób w rejestrze PESEL
• MariannaŻeńskie„złożone z imion Maria i Anna”znaczenie sporne106 305 osób w rejestrze PESEL

Najlepiej widać to w liczbach nadanych imion. Imię Leon w 2000 roku nadano 32 dzieciom, a w 2025 roku 5 079. Ignacy: 77 w 2000 roku i 4 222 w 2025. Henryk: 31 i 985, Tadeusz: 79 i 1 050. Wśród żeńskich Klara wzrosła ze 102 do 2 352, a Wanda z 24 do 654.

Podobnie jest z imionami, które nigdy nie wyszły z użycia. Zofia w 2000 roku trafiła do 916 dzieci, a w 2025 do 4 415. Stanisław w 2000 roku do 422 dzieci, a w 2025 do 3 554. To dane o imionach nadanych dzieciom w danym roku.

Druga lista pokazuje imiona o rosnącym trendzie, z liczbą dzieci urodzonych w ostatnich pięciu latach, a nie z rankingiem wszech czasów. Obok klasyków pojawiają się imiona rzadsze, jak Rozalia czy Aurelia, które dopiero nabierają rozpędu.

Rosnąca popularność ma dwie strony. Z jednej strony imię jest znane i nie wymaga tłumaczenia. Z drugiej strony, skoro wybiera je wielu rodziców, dziecko spotka w grupie rówieśników kilku imienników. Jeśli ci to przeszkadza, porównaj trend z liczbą nosicieli na stronie imienia i z rankingiem w statystykach imion.

• Damir„dający pokój”znaczenie sporne529 dzieci w ostatnich 5 latach
• Liam„hełm woli”1 011 dzieci w ostatnich 5 latach
• Mark„należący do Marsa”2 326 dzieci w ostatnich 5 latach
• David„ukochany”1 318 dzieci w ostatnich 5 latach
• Teodor„dar Boga”4 034 dzieci w ostatnich 5 latach
• Vincent„zwyciężający”533 dzieci w ostatnich 5 latach
• Leo„lew”2 898 dzieci w ostatnich 5 latach
• Florian„kwitnący”1 610 dzieci w ostatnich 5 latach

• Adelina„szlachetna”834 dzieci w ostatnich 5 latach
• Eva„życie”639 dzieci w ostatnich 5 latach
• Jaśmina„jaśmin”2 709 dzieci w ostatnich 5 latach
• Zlata„złota”680 dzieci w ostatnich 5 latach
• Aurora„zorza poranna”625 dzieci w ostatnich 5 latach
• Felicja„szczęśliwa”1 328 dzieci w ostatnich 5 latach
• Alisa„szlachetna”685 dzieci w ostatnich 5 latach
• Milana„miła”1 268 dzieci w ostatnich 5 latach

Zacznij od rodziny: czy w drzewie genealogicznym są imiona, które brzmią dobrze dziś? Dziadek Tadeusz czy prababcia Stefania to naturalny punkt wyjścia i miły gest, a jednocześnie dziecko nie nosi imienia przypadkowego. Sprawdź, jak imię odmienia się i jakie ma zdrobnienia, bo dawne imiona czasem mają formy, które dziś brzmią zabawnie.

Zwróć uwagę na pisownię: Stefania i Stephanie, Henryk i Henry, Józef i Joseph. W polskiej wersji wszystko jest jasne, ale gdy dziecko zacznie podróżować, dobrze mieć imię, które łatwo przenieść na inny język. O tym piszemy w artykule o imionach międzynarodowych.

Sprawdź imieniny: przy starych imionach często jest kilka dat, na przykład Stefania ma imieniny 2 stycznia, 14 maja i 18 września. Przed ostatecznym wyborem zapytaj urząd stanu cywilnego (USC) o zasady zapisu, szczególnie jeśli chcesz użyć dawnej formy imienia.

Co znaczy, że imię „wraca”?

U nas: imię ma dużo nosicieli w rejestrze PESEL, a liczba dzieci, którym je ostatnio nadano, rośnie. Najczęściej to imię, które noszą dziadkowie i które znów wybierają rodzice.

Czy te imiona są staropolskie?

Nie wszystkie. Wiele pochodzi z tradycji łacińskiej, greckiej lub germańskiej. Słowiańskie imiona opisujemy osobno w artykule o imionach słowiańskich.

Skąd są liczby z lat 2000 i 2025?

Z publicznych danych o imionach nadawanych dzieciom w Polsce, osobno dla każdego roku od 2000 do 2025.

Czy popularność imienia będzie dalej rosnąć?

Tego nie wiemy. Dane pokazują, co się stało do 2025 roku, a nie co będzie dalej.

Więcej artykułów

• Rzadkie imiona o pięknym znaczeniuChcesz imienia, którego nie ma co drugie dziecko w klasie, ale które da się zapisać, wymówić i wyjaśnić. Oto wybór imion z naszej bazy, które nosi niewiele osób, i kilka wskazówek, jak z nich korzystać.Przeczytaj artykuł
• Imiona słowiańskie i polska tradycja imieninStanisław, Wojciech, Jarosław, Bożena: to imiona z długą polską tradycją. Pokazujemy, jak są zbudowane, co znaczą w naszych danych i jak łączą się ze zwyczajem imienin.Przeczytaj artykuł
• Jak wybrać imię dla dziecka: praktyczny przewodnikWybór imienia to jedna z pierwszych dużych decyzji rodziców. Ten przewodnik prowadzi przez sprawdzone kroki i pokazuje, gdzie w serwisie znaleźć dane potrzebne na każdym etapie.Przeczytaj artykuł